Theo đó, một nguồn lực lớn đã được bổ sung từ ngân sách nhà nước và các nguồn huy động khác, để hỗ trợ nền kinh tế phục hồi và phát triển nhanh sau dịch Covid-19. Tuy nhiên, hiệu quả một số gói hỗ trợ phục hồi kinh tế trong năm 2023 chưa đạt như kỳ vọng, cũng đặt ra yêu cầu triển khai hỗ trợ hiệu quả hơn trong năm 2024.

Trong năm 2023, các chính sách hỗ trợ tài khóa được cộng đồng doanh nghiệp và người dân đánh giá cao về hiệu quả triển khai. Có thể kể đến một số chính sách hỗ trợ tiêu biểu như: Giảm 2% thuế suất của thuế giá trị gia tăng trong nửa cuối năm 2023, giảm thuếbảo vệ môi trường đối với xăng, dầu, mỡ nhờn và giảm lệ phí trước bạ đối với ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước và một số loại phí, lệ phí khác. Bên cạnh đó còn có chính sách gia hạn thời hạn nộp một số loại thuế, phí, lệ phí để hỗ trợ doanh nghiệp, kích cầu tiêu dùng, như: thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân và tiền thuê đất, thuế tiêu thụ đặt biệt đối với ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước.

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, quy mô các gói hỗ trợ tài khóa dự kiến khoảng 200.000 tỷ đồng, bao gồm miễn, giảm khoảng 79.000 tỷ đồng và gia hạn khoảng 121.000 tỷ đồng.

Ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, cơ quan đại diện cộng đồng doanh nghiệp nhìn nhận: “Chính sách giảm thuế, phí được các doanh nghiệp đánh giá rất cao. Bởi nhóm chính sách này đi nhanh vào thực tế, thường không phải qua các khâu triển khai, thực hiện - vốn mất nhiều thời gian, thậm chí có thể không hiệu quả. Thứ hai là mang lại lợi ích trực tiếp, theo ngôn ngữ dân dã là "tiền tươi, thóc thật" nên doanh nghiệp tiếp cận rất dễ dàng, công bằng, minh bạch”.

Tại kỳ họp Quốc hội cuối năm vừa qua, Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế của Quốc hội cũng ghi nhận, kết quả thực hiện các gói hỗ trợ của chính sách tài khóa đã có tác động tích cực tới người dân, doanh nghiệp và nền kinh tế. Một số chính sách hỗ trợ có kết quả thực hiện cao như các chính sách miễn, giảm thuế, phí, lệ phí, chính sách cho vay thông qua Ngân hàng chính sách xã hội, trong đó nổi bật là chính sách cho vay hỗ trợ tạo việc làm, duy trì và mở rộng việc làm đã đạt 100% kế hoạch đề ra.

Tuy nhiên, một số gói hỗ trợ thuộc chính sách tài khóa giải ngân chậm, như giải ngân kế hoạch vốn đầu tư phát triển của Chương trình đạt khoảng 29%; cho vay phát triển vùng dân tộc thiểu số và miền núi mới đạt 22%... Đặc biệt, gói hỗ trợ thuộc chính sách tiền tệ, là giảm 2% lãi suất cho vay ra doanh nghiệp, có tiến độ triển khai rất chậm, mới đạt hơn 2% kế hoạch.

TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược thương hiệu và cạnh tranh, đánh giá: “Cũng có nhiều nhóm hỗ trợ chính sách thực hiện chưa tốt, như liên quan cả chính sách tiền tệ và tài khóa, là hỗ trợ 2% cho vay, bằng nguồn 40.000 tỷ đồng từ ngân sách, nhưng thực hiện còn nhỏ, hay nhiều gói chính sách khác. Ở đây là tính quyết liệt thực thi, trách nhiệm, dám nghĩ dám làm chưa mạnh, thậm chí là còn yếu”.

Các chuyên gia kinh tế kỳ vọng, cần nghiêm túc nhìn nhận bài học về tính hiệu quả, hiệu lực trong triển khai các gói hỗ trợ phục hồi và phát triển kinh tế trong năm 2023, để làm tốt hơn trong năm 2024. Bởi lẽ, tình hình kinh tế thế giới được dự báo tiếp tục đối mặt nhiều rủi ro, thách thức lớn. Đó là lạm phát đã hạ nhiệt nhưng các nền kinh tế lớn tiếp tục đối mặt tình trạng tăng trưởng thấp, nguy cơ suy thoái, ảnh hướng đến xuất khẩu của Việt Nam.

Ngoài ra, chủ nghĩa bảo hộ gia tăng, nhiều nước vẫn duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt, xung đột Nga - Ukraine, Israel - Hamas ngày càng phức tạp.

“Chắc chắn 2024 là năm doanh nghiệp tiếp tục chờ đợi hỗ trợ của Nhà nước nói chung và ngành tài chính nói riêng, các chính sách sẽ được cập nhật bám sát mục tiêu đảm bảo nguồn thu ngân sách, hai là hỗ trợ doanh nghiệp kịp thời, tránh lạm dụng. Tinh thần chung, tôi nghĩ năm 2024 tiếp tục cần hỗ trợ ở mức cao, đặc biệt với doanh nghiệp đang nợ đọng, nợ xấu kéo dài” - chuyên gia kinh tế Nguyễn Minh Phong nhận định.