Toàn cảnh Hội nghị. Ảnh: Quỳnh Liên

Phát biểu tại Hội nghị, đánh giá vai trò của thông tin khoa học và công nghệ, Thứ trưởng Bộ KH&CN Trần Quốc Khánh nói: "Trong thời đại của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 đang diễn ra mạnh mẽ hiện nay, thông tin khoa học và công nghệ ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy và hỗ trợ cho các hoạt động nghiên cứu và phát triển nói riêng và cho nền kinh tế nói chung. Cốt lõi của Công nghiệp 4.0 là mọi hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ đều được thực hiện trên nền tảng các kho dữ liệu khổng lồ được tạo lập, xử lý, phân tích và cung cấp trong thời gian thực. Những nước có nền kinh tế phát triển nhất trên thế giới đều là những nước tạo lập và sở hữu các nguồn thông tin khoa học và công nghệ phong phú và đa dạng nhất, đồng thời cũng là những nước khai thác và sử dụng các nguồn thông tin này nhiều nhất để tạo ra các tri thức và giá trị mới cho xã hội".

Theo ông Trần Đắc Hiến, Cục trưởng Cục Thông tin khoa học và công nghệ quốc gia, lĩnh vực công nghệ số với sự phát triển và ứng dụng của các công nghệ dữ liệu lớn (Big Data), Internet vạn vật (Internet of Things) hay Trí tuệ nhân tạo (AI) đang mang lại nhiều thay đổi trong việc cung cấp các dịch vụ thông tin tới người dùng. "Các công trình khoa học được xuất bản và cung cấp đến tay người đọc một cách nhanh hơn, với nhiều tiện ích phục vụ cho công tác học tập, nghiên cứu. Xu thế tự xuất bản và truy cập mở cũng đang ngày càng trở nên phổ biến hơn, có tác động không nhỏ đến cách thức người dùng tiếp cận và sử dụng thông tin", ông Trần Đắc Hiến nói.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại hội nghị. Ảnh: Quỳnh Liên

Trong bối cảnh đó, theo ông Trần Đắc Hiến, thư viện bắt buộc phải tăng cường ứng dụng công nghệ để quản lý dữ liệu nghiên cứu, nâng cao trải nghiệm người dùng, biến bạn đọc thành người sáng tạo, tái cấu trúc không gian thư viện, cộng tác chặt chẽ hơn với các thư viện khác... Nếu không, thiết chế có truyền thống lâu đời này có nguy cơ trở thành “lạc hậu”, “không hợp thời” và vai trò sẽ bị giảm sút.

Để đón đầu các cơ hội mà cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 đem đến cho việc thúc đẩy hoạt động thông tin, thư viện, ông Vũ Hùng Cường, Viện trưởng Viện Thông tin Khoa học xã hội, cho rằng: Thư viện cần có nguồn tài nguyên thông tin số đặc biệt; có trang bị các phần cứng như hệ thống máy chủ, hệ thống lưu trữ để lưu trữ dữ liệu lớn; có đường truyền Internet đủ mạnh; và có hệ thống phần mềm hiện đại đáp ứng được nhu cầu xử lý, khai thác thông tin.

Trong khuôn khổ Hội nghị, các đại biểu cũng tập trung thảo luận các vấn đề như: vai trò của Liên hợp trong việc góp phần nâng cao năng lực tiếp cận Công nghiệp 4.0; tăng cường hiệu quả khai thác và sử dụng các nguồn tin điện tử khoa học và công nghệ của Liên hợp; xác định một cơ chế tổ chức và vận hành Liên hợp phù hợp với tình hình thực tiễn hiện nay...

Theo Thứ trưởng Trần Quốc Khánh, Bộ Khoa học và Công nghệ luôn quan tâm hỗ trợ phát triển nguồn tin khoa học và công nghệ của đất nước. Hiện tại, Bộ đang trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Phát triển nguồn tin khoa học và công nghệ đến năm 2025, định hướng đến năm 2030” nhằm tạo lập và phát triển các nguồn tin khoa học và công nghệ phong phú, đa dạng, đáp ứng nhu cầu của cộng đồng khoa học Việt Nam. Ngoài ra, Bộ Khoa học và Công nghệ cũng đang chủ trì triển khai Đề án “Phát triển Hệ tri thức Việt số hóa” và nhiệm vụ “Xây dựng Cơ sở dữ liệu Quốc gia về Khoa học và Công nghệ”, tất cả đều nhằm hình thành kho tài nguyên thông tin khoa học và công nghệ đầy đủ nhất phục vụ cho nghiên cứu, triển khai và đổi mới sáng tạo cũng như nâng cao nền tảng tri thức khoa học cho toàn xã hội.

Sau 14 năm hoạt động và 15 lần Hội nghị đã được tổ chức, Liên hợp thư viện về nguồn tin khoa học và công nghệ đã gặt hái được những thành công nhất định, nổi bật nhất là việc hợp tác bổ sung các nguồn tin KH&CN quốc tế có giá trị và chia sẻ các nguồn tin KH&CN trong nước, góp phần thỏa mãn nhu cầu của người dùng tin trong cả nước. Hội nghị lần này được kỳ vọng sẽ giúp hoạt động của Liên hợp thích ứng với những cơ hội và thách thức mới trong tương lai.